Perimenopozda yoğun adet kanaması nasıl olur?

Kırklı yaşlarda adetlerinin değiştiğini fark edebilirsin. Bazı aylar kanama her zamankinden yoğun gelir, ped ya da tampon yetmez, adet birkaç gün daha uzun sürer, iri pıhtılar görülür. Bazı aylar ise adet gecikir ya da çok hafif geçer. NHS’e göre perimenopozda adetler daha sık ya da daha seyrek gelebilir, kanama daha yoğun ya da daha hafif olabilir (NHS, Menopause symptoms).

Perimenopoz, son adetten önceki geçiş dönemidir. Menopoz ise son adetten 12 ay sonra konulan bir tanımdır. Bu geçiş dönemi ve belirtileri için 45 yaşında adet düzensizliği yazısına da bakabilirsin.

Yoğun kanama yalnız fiziksel bir sorun değildir. Toplantının ortasında kalkmak zorunda kalmak, kıyafetine bulaşma kaygısıyla dışarı çıkmaktan kaçınmak, gece birkaç kez uyanmak günlük hayatı ve özgüveni ciddi biçimde etkileyebilir. Bu yüzden “nasılsa menopoza giriyorum, geçer” diye katlanmak zorunda değilsin. Office on Women’s Health, yoğun kanaması olan kadınların adetlerinin bazen normal günlük işleri yapmayı zorlaştıracak kadar ağrılı ve yoğun olabildiğini belirtir (womenshealth.gov, Period problems).

Menopoz öncesi kanama neden artar?

The Menopause Society’ye göre perimenopozdaki adet değişimleri, yumurtalıkların hormon üretiminin düzensizleşmesinden ve yumurtlamanın seyrekleşmesinden kaynaklanır. Bu dönemde kanama daha yoğun ya da daha hafif olabilir, kanamalı gün sayısı da değişebilir (The Menopause Society, Perimenopause).

Sade bir anlatımla: Yumurtlamanın olmadığı döngülerde rahim iç zarı (endometrium) östrojenin etkisiyle kalınlaşmaya devam eder, ama bu kalınlaşmayı dengeleyen hormon yeterince salgılanmaz. Office on Women’s Health, hormon dengesizliğinin ve yumurtlamanın olmamasının rahim iç zarının fazla kalınlaşmasına ve yoğun kanamaya yol açabileceğini belirtir. Aynı kaynak perimenopozdaki hormon değişimlerinin daha uzun ve daha yoğun adetlere neden olabileceğini ekler (womenshealth.gov, Period problems).

Adet kanaması ne zaman “aşırı” sayılır?

NHS yoğun adet kanamasının işaretlerini şöyle sıralar (NHS, Heavy periods):

  • Ped ya da tamponu 1–2 saatte bir değiştirmek zorunda kalmak
  • Adetin 7 günden uzun sürmesi
  • Yaklaşık 2,5 cm’den büyük pıhtılar
  • Aynı anda iki ürün (ör. ped ve tampon) kullanmak zorunda kalmak
  • Sık sık yorgun ya da nefes nefese hissetmek

NHS ayrıca yoğun adetlerin menopoza yaklaşırken görülebileceğini belirtir (NHS, Heavy periods). Ama “görülebilir” demek, değerlendirilmesi gerekmez demek değildir. Ölçüt yalnız ped sayısı da değildir: Kanama günlük hayatını etkiliyorsa bu da başvurmak için yeterli bir nedendir.

Yoğun kanamanın başka nedenleri neler olabilir?

Perimenopoz yaşlarında yoğun kanamaya yol açabilen başka durumlar da sık görülür. Bu yüzden kanamanın artmasını hemen menopoza bağlamamak gerekir.

  • Miyom. Rahimde gelişen, kanser olmayan yaygın büyümelerdir. NHS miyomu yoğun adetin nedenleri arasında sayar (NHS, Heavy periods).
  • Polip. Rahim iç zarında gelişen küçük büyümelerdir; düzensiz ya da yoğun kanamaya yol açabilir (womenshealth.gov, Period problems; Cleveland Clinic, Perimenopause).
  • Adenomyozis. Rahim iç zarı dokusunun rahim kas duvarının içine doğru büyümesidir; yoğun ve ağrılı adetle ilişkilidir (NHS, Heavy periods).
  • Rahim iç zarının fazla kalınlaşması. Yumurtlamanın olmadığı döngülerde gelişebilir (womenshealth.gov, Period problems).
  • Tiroit sorunları. Özellikle tiroit bezinin az çalışması yoğun kanamaya yol açabilir (womenshealth.gov, Period problems).
  • Kanama bozuklukları ve bazı ilaçlar. Kanın pıhtılaşmasını etkileyen kalıtsal durumlar ve kan sulandırıcı bazı ilaçlar kanamayı artırabilir (NHS, Heavy periods).

NHS, nadiren rahim kanserinin de yoğun kanamaya neden olabileceğini belirtir (NHS, Heavy periods). Bu seyrek bir nedendir, ama değerlendirmenin önemli olmasının bir sebebi de budur.

Gözlediğin değişiklik neye işaret edebilir?

Gözlem Perimenopozla ilişkili olabilir Başka neden düşündürür / doktora
Adetler bazen daha yoğun, bazen hafif Evet, sık görülür Kanama öncekinden belirgin fazlaysa hekime söyle
Adet 7 günden uzun sürüyor Olabilir NHS’e göre yoğun kanama işareti; değerlendirme gerekir
2,5 cm’den büyük pıhtılar Olabilir Miyom, polip gibi nedenler için başvur
Adetler arası ya da ilişki sonrası kanama Genellikle hayır Başka nedenler araştırılmalı; doktora git
Halsizlik, nefes darlığı, baş dönmesi Dolaylı (kan kaybına bağlı) Kansızlık olabilir; kan tahlili için başvur
Son adetten 12 ay sonra kanama Hayır Mutlaka değerlendirilmeli

Yoğun kanama kansızlık yapar mı?

Evet. NHS, yoğun adet kanamasını demir eksikliği kansızlığının (anemi) çok sık görülen nedenlerinden biri olarak sayar. Demir eksikliği kansızlığının belirtileri arasında yorgunluk ve enerjisizlik, nefes darlığı, çarpıntı, ciltte solukluk ve baş ağrısı vardır (NHS, Iron deficiency anaemia). Office on Women’s Health; baş dönmesi, güçsüzlük, yorgunluk, göğüs ağrısı ya da nefes darlığının kansızlık işareti olabileceğini belirtir (womenshealth.gov, Period problems).

Bu belirtiler perimenopozda başka nedenlerle de görülebildiği için kolayca gözden kaçabilir. Sürekli yorgunsan yorgunluğun olası nedenleri için menopozda yorgunluk ve halsizlik yazısına bakabilirsin.

Kendin neyi gözlemleyebilirsin?

Hekimin kanamanın ne kadar yoğun olduğunu çoğu zaman senin anlattıklarından anlar. “Çok kanıyorum” demek yerine sayılarla anlatmak işini kolaylaştırır. Not edebileceklerin:

  • Her gün kaç ped ya da tampon değiştirdiğin ve ne kadar dolu oldukları
  • Kanamanın kaç gün sürdüğü
  • Pıhtı olup olmadığı ve yaklaşık büyüklüğü (ör. bozuk para büyüklüğünde)
  • Adetler arasındaki gün sayısı
  • Adetler arası ya da ilişki sonrası kanama olup olmadığı
  • Yorgunluk, baş dönmesi, nefes darlığı gibi eşlik eden belirtiler

The Menopause Society, kanama düzenindeki değişikliklerin bir sağlık profesyoneline danışılması gerektiğini ve kanamanın bir takvimde izlenmesinin bu değerlendirmeye yardım ettiğini belirtir (The Menopause Society, Perimenopause).

Menopoz öncesi yoğun kanamada doktora ne zaman gitmeli, ne sormalı?

NHS; yoğun adetler hayatını etkiliyorsa, bir süredir devam ediyorsa, adet sırasında şiddetli ağrın varsa ya da adetler arasında veya ilişki sonrasında kanaman oluyorsa aile hekimine başvurmayı önerir (NHS, Heavy periods). Cleveland Clinic de adetlerin 21 günden daha kısa aralıklarla gelmesini ve her zamankinden birkaç gün uzun sürmesini değerlendirme nedenleri arasında sayar (Cleveland Clinic, Perimenopause).

Menopozdan sonra olan kanama ise ayrı bir konudur. Son adetinden 12 ay geçtikten sonra az da olsa kanama olursa menopoz sonrası kanama yazısına bak ve hekimine başvur.

Görüşmede sorabileceğin sorular:

  • Kanamamın miyom, polip gibi bir nedeni olabilir mi?
  • Kansızlık için kan tahlili gerekir mi?
  • Ultrason gibi bir inceleme gerekiyor mu?
  • Tiroit tahlili yaptırmam uygun olur mu?

Bu sayfa tedavi seçeneklerini anlatmaz. Yoğun adet kanamasına yönelik seçenekleri hekiminle konuşmalısın.